معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری با هدف تحکیم پایه‌های اقتصاد دانش‌بنیان و ارتقای توانمندی‌های فناورانه کشور، طرحی نوآورانه با عنوان «پسادکتری فناورانه» (TOP) را راه‌اندازی کرده است. این طرح، که به دنبال ایجاد تحولی در اکوسیستم نوآوری کشور است، فرصتی را برای فارغ‌التحصیلان مقطع دکتری فراهم می‌آورد تا با به‌کارگیری دانش و تخصص خود در شرکت‌های دانش‌بنیان، به توسعه فناوری‌های پیشرفته و حل چالش‌های صنعتی بپردازند.
سعید سرکار، رئیس مرکز توسعه فناوری‌های راهبردی معاونت علمی ضمن تشریح جزئیات طرح «پسادکتری فناورانه» آن را فرصتی برای توانمندسازی فارغ‌التحصیلان دکتری و افزایش رقابت‌پذیری صنایع داخلی با هدف کاهش وابستگی به فناوری‌های خارجی توصیف کرد. وی درخصوص جزئیات این برنامه دوساله، توضیح داد: طرح تاپ، برنامه‌ای حمایتی است که به فارغ‌التحصیلان دکتری این امکان را می‌دهد تا با استقرار در شرکت‌های دانش‌بنیان و تحت نظارت اساتید، پروژه‌های توسعه فناوری را در راستای حل چالش‌های صنعتی، طراحی و ساخت محصول جدید و ارتقای کیفیت محصولات موجود به انجام برسانند. شرکت‌های دانش‌بنیان نیز می‌توانند با جذب نیروهای متخصص و بهره‌گیری از توانمندی‌های آنان، سرعت نوآوری خود را افزایش دهند.
این مقام مسئول همچنین به پایش‌های انجام‌شده، اشاره کرد و گفت: تاکنون 729 شرکت دانش‌بنیان دارای عضو هیئت علمی شناسایی شده‌اند و در مجموع 937 عضو هیئت علمی در این شرکت‌ها فعالیت دارند. وی با بیان این‌که ظرفیت دانشگاه‌های کشور بسیار فراتر از این تعداد است، بر لزوم توسعه فناوری تأکید کرد.
سرکار ادامه داد: دانشگاه‌ها همیشه بر اساس اثربخشی اقتصادی و اجتماعی خود ارزیابی نشده‌اند و این یک خلا بزرگ است. ما باید این نگرش را در دانشگاه‌ها تغییر دهیم و به سمت عرصه‌های جدید حرکت کنیم. دانشگاه‌ها می‌توانند بسیار مؤثرتر از آنچه در حال حاضر هستند عمل کنند و نقش به‌سزایی در توسعه فناوری و نوآوری و شکوفایی اقتصاد دانش‌بنیان ایفا کنند.
رئیس مرکز توسعه فناوری‌های راهبردی در خصوص ملاک‌های تصویب پروژه‌ها در طرح پسادکتری فناورانه گفت: پروژه‌ها باید در راستای رفع چالش‌های شرکت، صنعت و کشور بوده، منجر به تولید نمونه اولیه محصولی نوآورانه، ارتقای کیفیت یا کاهش قیمت و افزایش عمق ساخت محصولات موجود شوند و یا به خلق فناوری‌ای در حد ثبت اختراع معتبر بین‌المللی منجر شود.
وی همچنین بر دستاوردهای مورد انتظار از اجرای این طرح متمرکز شد و خاطرنشان کرد: توانمندسازی و مهارت‌افزایی فن‌جویان، ایجاد اشتغال برای آنان، فراهم آوردن فرصت‌های شغلی پایدار پس از اتمام دوره، حفظ نخبگان و فناوران در کشور، تقویت ارتباط میان صنعت و دانشگاه، کاهش وابستگی به خارج، صرفه‌جویی ارزی، افزایش صادرات و ارتقای پیچیدگی اقتصادی کشور از جمله اهداف کلیدی و دستاوردهای مورد انتظار از اجرای این برنامه است.
وی ادامه داد: بر اساس این قرارداد، معاونت علمی موظف است 80 درصد حقوق ماهانه فن‌جو و را تأمین کند. شرکت‌های دانش‌بنیان نیز موظفند 20 درصد حقوق فن‌جو، حق بیمه، مالیات، بودجه لازم برای مواد اولیه، قطعات و خدمات اجرایی پروژه را تأمین کنند.
رئیس مرکز توسعه فناوری‌های راهبردی با بیان اینکه ثبت‌نام از اول امسال شروع شده‌است، خاطرنشان کرد: کار اطلاع‌رسانی و ترویج با برگزاری یک نشست تخصصی با حضور بیش از 50 هئیت علمی از شرکت‌های دانش‌بنیان شروع شد.
به گفته این مقام مسئول، تشکیل تیم دبیرخانه برنامه و برگزاری جلسات مستمر و منظم به منظور تدوین برنامه‌های بخش‌های مختلف شامل ترویج و اطلاع‌رسانی، برنامه‌های اجرایی و ارزیابی و تحلیل پیشبرد برنامه، اطلاع‌رسانی و ترویج، ارسال نامه و آیین‌نامه برنامه به معانین پژوهشی وزارتین و مکاتبه با آن ها جهت اطلاع رسانی و ابلاغ آیین نامه به دانشگاه ها و اعضای هئیت علمی، ارائه برنامه در شورای پژوهشی 6 دانشگاه برتر، اطلاع رسانی برنامه برای شرکت های دانش بنیان از طرق کانال های اطلاع رسانی پیامکی، وب سایت‌های رسمی و خبرگزاری‌ها و شبکه‌های اجتماعیاطلاع‌رسانی تلفنی مستقیم به شرکت‌های دانش‌بنیان واجد شرایط شرکت در برنامه، تدوین فرآیندهای ارزیابی و داوری طرح‌ها، دریافت طرح ها و برگزاری جلسات ارزیابی با حضور داوران متخصص و با تجربه و پیگیری فرآیندهای اداری و اجرایی برای عقد قرارداد با شرکت‌ها از جمله اقداماتی است که این مرکز در بحث اطلاع‌رسانی در دستور کار خود داشته است.
سرکار ادامه داد: بررسی طرح‌های پسادکتری فناورانه نشان می‌دهد تاکنون 30 طرح از سوی 18 دانشگاه و پژوهشگاه و 30 شرکت دانش بنیان مختلف کشور ارائه شده است. دانشگاه صنعتی شریف با ۴ طرح، بیشترین میزان مشارکت را دارد و پس از آن دانشگاه تهران، شهید بهشتی، تربیت مدرس و علوم پزشکی تهران قرار گرفته‌اند و طرح‌های پذیرفته شده هم اکنون در حال طی فرایند تدوین قرارداد هستند.
به گفته وی، از نظر جغرافیایی، 17 طرح متعلق به دانشگاه‌های مستقر در تهران و 13 طرح مربوط به دانشگاه‌ها و مراکز شهرستان است، تصریح کرد: این موضوع نشان‌دهنده نقش پررنگ دانشگاه‌های تهران در ارائه و پیشبرد پروژه‌های فناورانه ملی است. در عین حال تعداد قابل توجهی از دانشگاه‌های شهرستان نیز حضوری فعال دارند.
این مقام مسئول، حوزه دارو، تجهیزات پزشکی، گیاهان دارویی، باتری و سنسور و پوشش ها، هوش مصنوعی و پردازش تصویر، تهویه و ... را از حوزه‌های تخصصی طرح‌ها عنوان کرد.
رئیس مرکز توسعه فناوری‌های راهبردی ضمن اشاره به اینکه ثبت نام در این برنامه تا اخر سال و به صورت پیوسته ادامه خواهد داشت، تاکید کرد: متقاضیان می‌توانند از طریق سامانه اخصاصی این برنامه درخواست خود را ثبت کنند. جلسه ارزیابی طرح ها و اعلام نتایج حداکثر دو هفته بعد از ثبت برگزار خواهد شد.
وی ادامه داد: عدم گذشت بیش از دو سال از زمان فارغ التحصیلی مقطع دکتری فن‌جو یکی از شرایط شرکت در این برنامه است که البته در صورت استمرار فعالیت های علمی و فناورانه فن جو و ارسال مستندات فعالیت های مرتبط افزایش زمان فوق قابل بررسی است.
گفتنی است علاقه‌مندان برای کسب اطلاعات بیشتر درباره برنامه، می‌توانند آیین‌نامه و راهنمای ثبت‌نام را از طریق این لینک مطالعه و درخواست خود را در سامانه my.noyan.ir ثبت کنند.
همچنین متقاضیان در صورت داشتن هرگونه سوال، می‌توانند با شماره 02183532317 تماس بگیرید یا به ایمیل top@isti.ir پیام ارسال کنند.